ตะเกียงลานจากอังกฤษยี่ห้อ Sherwood อายุอานามราวๆ 40 กว่าปี ดวงนี้จัดเป็นตะเกียงสามัญประจำบ้านอีกดวงหนึ่ง ที่หลายๆบ้านมีใช้งาน เมื่อหลายสิบปีก่อน นำเข้ามาขายโดยห้างรัตนมาลา เอเย่นต์ตะเกียงรายใหญ่แห่งละแวกถนนพาหุรัด ให้หลายๆบ้านมีแสงสว่างแบบพอดีๆภายในบ้าน หรือในห้องนอน ซึ่งคงไม่เหมาะกับการใช้งานตะเกียงที่ให้แสงสว่างมากๆอย่างเจ้าพายุ หรือตะเกียงแสงจันทร์
หลักการทำงานของตะเกียงประเภทนี้ ก็คือการพัฒนาให้ตะเกียงน้ำมันก๊าดไส้ผ้า ถูกเผาไหม้อย่างสมบูรณ์มากขึ้นโดยการใช้แรงลมเอื่อยๆ จากใบพัดพัดลมไขลาน ที่พัดขึ้นมาจากก้นตะเกียง ทำให้เปลวไฟที่ไหม้อยู่บนไส้ผ้า สว่างขาวขึ้น ไม่มีควัน เปลวไฟมีขนาดใหญ่และเสถียร ไม่ดับง่าย นอกจากนี้แสงสว่างจากเปลวไฟ ยังได้ถูกทำให้กระจายแผ่กว้างออกไปรอบๆ ด้วยโป๊ะฝ้าขาวขุ่นที่เรียกว่า หรือบางคนอาจชอบแสงนวลๆอย่างมีสีสัน ก็อาจเลือกใช้โป๊ะสีเขียว ,ฟ้าหรือแดง ตามแต่รสนิยม
แสงที่ได้จากตะเกียงลาน ไม่สว่างจ้าจนเกินไป แต่ก็ไม่ได้ทำให้เราต้องเพ่งสายตามากจนปวดขมับ หากมันจะถูกวางไว้ใช้งานบนโต๊ะหนังสือ หรือโต๊ะทำงาน หรือแม้แต่บนหัวเตียง หากเลือกใช้น้ำมันหอมเป็นเชื้อเพลิง
- น้ำมันหอมกลิ่นลาเวนเดอร์ ยี่ห้อ Black Forest ยังหาซื้อได้ที่แปลงนาม
ปัจจุบันอาจจะยังพอหาสะสมตะเกียงประเภทนี้ได้อยู่บ้าง แต่คงต้องตรวจสภาพดีๆ ว่าลานใบพัดยังคงใช้งานได้อยู่ ปากนกแก้ว ปล่องไส้ ยังคงอยู่ครบไม่สูญหาย ส่วนน้ำมันหอมยังคงมีขายอยู่ที่ถนนแปลงนาม แหล่งอะไหล่ย่านเจริญกรุง ที่มีเกือบทุกอย่างสำหรับคนใช้งานตะเกียง
สามารถติดต่อซื้ออะไหล่ต่างๆ หรือโป๊ะประเภทต่างๆ สำหรับตะเกียงลานได้ ที่นี่ !!!…
สามารถหาข้อมูลการทำงาน และเรื่องราวที่เป็นประโยชน์ของตะเกียงลานได้ ที่นี่ !!!…
- อีกออพชั่นหนึ่งของตะเกียงลาน ในการเป็นเตาอุ่นกาน้ำชา
เมื่อประมาณซักสี่ห้าเดือนก่อน ผมได้รับของขวัญเล็กๆน้อยๆมาจากญาติผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง ละแวกอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นตะเกียงเจ้าพายุที่ตะกรันสนิมเขรอะเกาะกรังอยู่จนหนา, เขียวและกระดำกระด่างอย่างไม่น่าหยิบจับ ด้วยเจ้าของเกรงว่ามือจะเลอะ หรือรวมถึงการถูกขีดข่วนซึ่งทำให้เป็นบาดทะยักได้
อายุอานามของตะเกียงดวงนี้จากที่ผมได้สอบถาม ก็นับล่วงเลยมาเกินอายุของผมซึ่งเฉียดๆหลักสี่อยู่แค่รำไร นั่นหมายถึงการผ่านการถูกใช้งานมา เมื่อครั้งที่บ้านเรือนละแวกนั้นยังไม่มีไฟฟ้าใช้ และหลายบ้านยังคงพึ่งพาอาศัยแสงสว่างของตะเกียงประเภทต่างๆ ทั้งตะเกียงลาน, อาละดิน และเจ้าพายุ ตามแต่ฐานะทางเศรษฐกิจของแต่ละบ้านจะเอื้ออำนวย ในวันที่ต้องควักเงินในกระเป๋าจ่ายค่าตะเกียงเจ้าพายุ ในราคาเท่าๆกัน กับราคาทองคำหนัก 1 บาท
- ยืดเส้นยืดสาย ส่องสว่างอีกครั้ง หลังพักงานมานานหลายสิบปี
บ้านแต่ละบ้าน สว่างไม่เท่ากัน บ้านไหนสว่างด้วยเจ้าพายุ มันหมายถึงการมีฐานะทางการเงินที่ค่อนข้างมั่นคง และยังอาจถูกจัดเป็นประเภทมั่นคงมากน้อย ตามสัญชาติของตะเกียง บางบ้านสว่างหรูหราด้วย อี๊ดด้า (รุ่น 1214/1215 หรือ 214) ตรากวาง อย่างดีจากเยอรมัน บางบ้านสว่างด้วยตะเกียงอเมริกันอย่าง โคลแมน (รุ่น 237) และหลายๆบ้านเลือกที่จะสว่างสบายๆ กับตะเกียงสัญชาติจีนหลายยี่ห้อ ที่มีให้เลือกทั้งแบบที่เป็นเหล็กชุบโครเมี่ยม และแบบทองเหลืองชุบนิเกิ้ล
ตะเกียงดวงที่ผมได้มาเป็นตะเกียงเจ้าพายุยี่ห้อ Tingkwon อ่านว่า “ติงกวอน” เป็นตะเกียงจีนขนาด 350 แรงเทียน ที่หลายบ้านนิยมซื้อหามาใช้ ด้วยราคาที่ไม่แพงจนเกินไปนัก และใช้งานได้ดีไม่แพ้ตะเกียงจากละแวกยุโรปหรืออเมริกา ตะเกียงดวงนี้รับใช้คนในครอบครัวจนถึงวันที่ไฟฟ้า ได้นำพลังงานส่งผ่านมาให้หลอดแก้วกลมๆเล็กๆ เพื่อเข้ามาทำหน้าที่ส่องแสงสว่างแทน นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา พร้อมๆกับการเกษียณอายุอย่างภาคภูมิด้วยการถูกแขวนไว้ใต้ถุนบ้าน หรือสงบนิ่งอยู่ในห้องเก็บของ รอวันผุพังไปตามกาลเวลา
- หัวนอกตะเกียง เหมือนตะเกียงโคลแมกซ์ มีจานสีแดงด้านบน
Tingkwon ดวงนี้หลังจากการขัดสีฉวีวรรณจนเรียบร้อย พบว่า เนื้อนิเกิ้ลที่เคลือบอยู่บนผิวทองเหลืองอย่างไม่ถูกทำลายไปจากคราบตะกรันทั้งหลายที่เกาะอยู่บนถังน้ำมัน อุปกรณ์ต่างๆยังครบครันและยังไม่เคยถูกซ่อมแซมมาก่อน นอกเหนือไปจากการเปลี่ยนนมหนูและเข็มแยงเท่านั้น และเมื่อทำการล้างท่อส่งน้ำมัน, เปลี่ยนวาล์วลิ้นลม, เปลี่ยนซีลยางฝาปิดน้ำมันและหนังสูบ ก่อนจะประกอบทุกอย่างเข้าที่เดิม ตะเกียงดวงนี้ก็ส่องสว่างได้อีกครั้ง อย่างเต็มประสิทธิภาพทั้ง 350 แรงเทียน โดยไม่มีอาการติดขัดใดๆให้เห็นเลยแม้แต่นิดเดียว
- การเรียงชิ้นส่วนต่างๆที่น่าสนใจ ฝาปิดน้ำมัน, เกจ์วัดลม และสูบลม อยู่ติดกัน แล้วตามด้วยแป้นบิดเข็ม ทำให้ใช้งานง่ายขึ้น ไม่ต้องอ้อมไปมาเวลาจุด
ถึงแม้ตะเกียงจีนอย่าง Tingkwon ดวงนี้ อาจจะไม่มีราคาค่างวดมากนัก ในตลาดค้าขายตะเกียงเจ้าพายุเก่า ที่ผู้คนนิยมมองหาตะเกียงสกุลยุโรปแถบเยอรมัน, สวีเดน หรือตะเกียงอังกฤษค่าตัวสูงๆ นอกจากนี้นักสะสมหลายๆท่านก็ยังพบเจอตะเกียงจีนสกุลนี้ได้ไม่ยากนักตามแหล่งตะเกียงต่างๆ ด้วยความที่มีใช้งานอยู่มากในบ้านเราสมัยโน้น แต่ Tingkwon ของผมดวงนี้มีความเป็นมาที่น่าภาคภูมิใจ และยังคงให้แสงสว่างเต็มกำลัง ครบทุกแรงเทียนในวันนี้ไม่น้อยกว่าเมื่อวันเวลาที่ผ่านมา
